X
تبلیغات
مشاورين نودشه - مهارتهای سخنرانی
مهارتهای سخنرانی

مهارتهاي مختلف كلامي، هنرهاي تأثير گذاري هستند كه انسانها را در بيان و معرض مباحث و مسائل گوناگون شخصي و عمومي و سازماني ياري مي كنند اهميت و كاربرد هنرهاي بياني تنها مربوط به زمان و عصر حاضر نيست بلكه از پيدايش انسان و آغاز زندگي اجتماعي نشان و سابقه و اثر دارد. با اين همه اهميت اين مقوله بيش از توجه و رويكردي است كه به آن مي شود و با اينكه فوايد و تأثيرات شگرف آن مورد قبول خاص و عام است. از نظر آموزش فنون سخنوري در سطح مدارس و دانشگاه ها تلاشي جدي صورت نگرفته است. امروزه اقسامي از هنرهاي كلامي در سطح كلان جامعه به طور عام و در مراكز رسانه هاي جمعي و همايش هاي سازمان به طور خاص جلوه هاي عيني و كاربردي دارد.

براي اينكه اقسام مختلف مهارتهاي كلامي را بشناسيم و با كارايي ها و مشخصات آنها آشنا شويم آنها را به صورت دسته بندي شده در زير مجموعه عنوان كلي «‌سخنوري »‌ قرار مي دهيم. بنابراين واژه سخنوري شامل و در برگيرنده اقسام مختلف فنون كلامي است كه عبارتند از سخنراني، مجري گري همايش ها, ميز گرد، مناظره و مؤلف، گويندگي اخبار، ‌برنامه ها، ‌تفسير خواني و گزارشگري راديو  و تلويزيون، اينك به تبيين و توضيح هر يك مي پردازيم زيرا اين فنون و مهارتها درحقيقت جزو لوازم امور اجرايي در واحدهاي ارتباطي محسوب مي شود علاوه بر آنكه مورد استفاده همگان نيز مي تواند قرار بگيرد.

سخنراني

مراد از سخنراني ارايه و بيان مباحث مبسوط يك موضوع توسط يك شخص است. گفت وگوهاي معمولي خانه و كوچه و بازار يا تعاليم درسي كلاسها و امثالهم سخنراني محسوب نمي شوند.

معمولا سخنران با دعوت يا اعلام قبلي و در مراسمي كه به مناسبتي بر پا شده است در حضور جمعي از شنوندگان يا نمايندگان رسانه هاي جمعي سخنراني مي كند. ارايه مقاله هاي علمي - آموزشي در همايشهاي تخصصي و عمومي نيز از مقوله سخنراني هاي مذهبي و اجتماعي در حسينيه ها، مساجد، مجالس وعظ، جشن و عزاداري است .

سخنراني ها به طور  عمده علمي، ديني، تشريفاتي، قضايي، نظامي، ‌سياسي، فرهنگي و اجتماعي و در يك تقسيم بندي ديگر، عادي يا شور انگيز است.

در وصف و فوايد خوب سخن گفتن و بيان كلام زيبا شواهد و توضيحات زياد ضرورت ندارد چه امري است كه مورد اتفاق آراي عمومي است و به اصطلاح همگان را از آن خوش آيد.

آداب سخنراني

يك سخنران، ‌براي اينكه در ايراد سخنان خود موفق باشد - به اين معني كه در شنوندگان و بينندگان تأثير بگذارد و آنها با خاطره هاي خوش مجلس را ترك گويند و نكات و عناويني از سخنراني را به ياد بسپارند و چه بسا كه در احوال و آثار و كردارشان ملحوظ دارند- مي بايد ملاحظاتي را مد نظر داشته و آدابي را رعايت كنند كه عمده آنها به اين قرار است :

1- آراستگي ظاهري - لباس و كلاه و عينك و آنچه كه به پوشش و احيانا زينت هاي پوششي مربوط است بايد متناسب با اوضاع و احوال زمانه، سن، جنس و موقعيت سخنران باشد، نه جلف و سبك و نه گران و سنگين. البته پاكيزگي و زيبايي متعارف از لوازم آراستگي است.

2- سلامت جسمي - بي شك بيماريهاي جزيي و كلي حتي يك سردرد معمولي يا خستگي مفرط مي تواند درنحوه ارايه يك سخنراني تأثير منفي بگذارد و شخص را كم توان و بي قرار سازد. در اين وضعيت ها شنوندگان ناسلامتي و ناراحتي ناطق را معمولا درك مي كنند و در همدردي ناخودآگاه با او كمتر به سخنانش گوش مي دهند و سخنران نيز به راحتي از عهده بيان كلمات و جملات بر نمي آيد.

3- آرامش رواني - اضطراب و استرسهاي مختلف، تشويش خاطر، احساس نداشتن امنيت، ‌احساس ترس، نسيان مزمن و ... از تأثيرات مطلوب يك سخنراني ميكاهد .

سخنرانان بايد قبل از شروع سخنراني از آمادگي ذهن و روان خود اطمينان پيدا كنند.

4- گستردگي اطلاعات- مثل معروف بي مايه فطيراست دراينجا تداعي مي شود چنانچه همه نكات و شيوه ها و تكنيكهاي اساسي اجراي يك خطابه و نطق رعايت شود اما سخنران در باره موضوعي كه مورد بحث اوست و موضوع هاي مرتبط با آن اطلاعات كمي داشته باشد سخنراني خوب نخواهد داشت.

5- بسامي و گشاده رويي اين اصل هم در فرايند سخنوري كاملا بديهي و روشن است كه هيات و قيافه خشك ، تلخ و عبوس يك سخنران از مقبوليت كلامش مي كاهد و سخنانش به اصطلاح به دل نمي نشيند بويژه اگر صاحب سخن به طور طبيعي از چهره مناسب و خوشي برخوردار نباشد. ترشرويي ناكامي را دو چندان مي سازد.

6- دوري از اطاله كلام - مجموعه بيانات يك سخنران نبايد از ميزان متعارف و حوصله شنوندگان بيشتر باشد. رعايت وقت و زمان مناسب يكي از عوامل موفقيت در سخنراني است .

7- معتقد بودن به كلام - سخنراني كه به سخنان خود ايمان نداشته باشد نمي تواند با ريا كاري، فكري، حرفي و سخني را به ديگران بقبولاند. شگفتا كه مخاطبان خيلي زود اين نكته را در لحن و كلام سخنران كشف مي كنند و در مي يابند.

8- فصاحت و بلاغت - به طور خلاصه منظور از فصاحت، رواني و قابل فهم و درك بودن كلام و بلاغت، خوش آهنگي و گرم و مطبوع بودن كلام است.

9- تسلط بر كلام - كساني كه در سخنراني به طور دايم ، دنبال جمله و كلمه اي مي گردند و رشته سخن از دستشان در مي رود بر كلام خود مسلط نيستند.

10- پرهيز از بريده گويي- اِ اِ كردن و مِن و مِن كردن بيان را زشت مي كند . در ضمن بايد دانست كه حروف فارسي با صدا وبي صدا است . با صدا مثل آ، اي، اُ، اَ، اِ، او،بي صدا مثل ب، پ، ث، ق ، كلمه هايي مانند«‌يا »‌و «‌مو» كشش بيشتري دارد تا «‌سر » و «‌پل» بعضي كلمه ها كشش زيادتري دارند مانند «آزرم» « سيمرغ» و «‌درود»‌ سخنران بايد با تمرين به اندازه كشش هجاها واقف باشد و تناسب آنها را رعايت كند.

11- خونسردي و تعديل رفتار - به طور كلي حالت طبيعي و عادي بهترين وضعيت براي ايراد سخنراني است . پرحرارت تر نشان دادن خود و حركات زياد دست و سر، سخنراني را مصنوعي جلوه مي دهد و نازيبا مي سازد. بديهي است گاهي ايجاد شور انگيزي براي هدف هاي مشخصي مثل جنگ و دفاع ايجاب مي كند كه مطلب و سخن با حرارت بيشتري ادا شود.

12- پرهيز از تقليد- بعضي چون از نحوه سخنراني ديگري خوششان مي آيد در سخنراني خود از او تقليد مي كنند. اين عمل بي خردانه است و رشته سخن سرايي رااز دست سخنران خارج و كل برنامه سخنراني را خدشه دار مي سازد.

13- رعايت مكث هاي به موقع - بيان سلسله وار و بدون وقفه مطالب خسته كننده است هم براي سخنران و هم براي شنونده. لذا براي گيرايي نطق و همچنين كمك به تنفس رعايت مكث هاي كوتاه و به موقع ضرورت دارد.

14- تناسب صدا - كوتاهي و بلندي صداي سخنران و به طور كلي ميزان صداي او نيز بايد با اوضاع و احوال مجلس از جهات مخالف متناسب باشد.

15- باز بودن مجاري صدا - قبل از سخنراني نوشيدن جرعه اي آب ولرم و در دسترس بودن ليوان آب بر روي ميز خطابه واستفاده از گلو و حنجره را بز و صاف و هموار مي سازد.

16- انتقال احساس به شنوندگان - سخنران ماهر و مجرب با رعايت جميع جهات و انجام حركات موزون و موقع شناسي بايد بتواند علايق و احساسات خود را به شنوندگان منتقل كند.

اصول سخنرانی

- یکی از اصول مهم سخنوری شناخت مخاطب است; زیرا رشته سخنوری، مانند رشته پزشکی، نوعی نسخه‏پیچی است و نسخه‏پیچی پیش از شناخت‏بیمار، کاری مشکل زا و گاه خطرآفرین است . این شناخت می‏تواند در ابعاد گوناگون، مانند بعد فرهنگی، اخلاقی، تربیتی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و علمی، بررسی شود و مورد تامل قرار گیرد . مثلا در بعد علمی، سخنرانی برای استادان حوزه و دانشگاه با سخنرانی برای طلاب و دانشجویان متفاوت خواهد بود .

 - هنگام مطالعه «مطالب‏» برای تدوین محتوای سخن خود به دو چیز، خوب بیندیشید: یکی فهم مطالب برای خود و دیگری روش تفهیم مطالب برای شنوندگان خود که گاه امر دوم از امر اول مهمتر و سخت‏تر است . فی المثل، چنانچه برای «بازاریان‏» و در زمینه «گرانفروشی‏» می‏خواهید سخن بگویید، باید مطالعه و فکر کنید که زشتی گرانفروشی را با روش مستقیم یا با روش غیر مستقیم به آنان تفهیم نمایید .

 - در سخنرانی‏تان - جز در موارد ضرورت - فقط از «یک موضوع‏» سخن بگویید و همان را برای مخاطبان خود خوب پرورش دهید و پخته کنید و از پرداختن به «موضوعات گوناگون‏» و با روش «کشکولی‏» خودداری ورزید; زیرا تبیین خوب و کامل یک موضوع، از بیان ناخوب و ناقص چند موضوع گوناگون بمراتب بهتر و مؤثرتر است .

 - «متنوع‏» سخنرانی کنید تا شنوندگان متنوع شما همگی جذب سخنان شما شوند . از راهکارهای آن، ایجاد تنوع در مواد، ابزارها، قالبها و روشهای سخنوری است . مثلا چون ممکن است در میان شنوندگانتان دانشجویان و دانشوران نیز حضور داشته باشند، از مطالب علمی نیز استفاده کنید . یا چون امکان دارد در میان شنوندگان شما از اهل شعر و ادب هم حضور داشته باشند، از اشعار و قطعات زیبا هم استفاده نمایید . و یا چون احتمال دارد در میان مخاطبانتان کودکان و نوجوانان نیز شرکت کرده باشند، داستانها و خاطرات جالب را نیز بیان کنید .

 - کیفیت و کمیت‏سخن خود را بر مبنای حد «متوسط‏» معلومات و اطلاعات و توان جسمی و فکری و روحی شنوندگان قرار دهید .

- موضوع و مطالب سخنرانی خود را با رعایت ویژگیهای زیر برگزینید:

مورد علاقه گوینده;

برخوردار از منابع کافی و معتبر;

مورد نیاز شنونده;

متناسب با شرایط زمان;

متناسب با شرایط مکان;

متناسب با شرایط مخاطبان;

برخوردار از تسلط علمی گوینده بر آن;

مهم از نظر گوینده و شنونده .

 

نکات پیش از سخنرانی

 - هر یک ساعت‏سخنرانی ممکن است چندین ساعت مطالعه لازم داشته باشد . پس تا می‏توانید، مطالعه پیش از سخنرانی را فراموش نکنید، هرچند سخنور ورزیده‏ای باشید .

 - در آغاز راه، شایسته است که مطالب سخنرانی خود را پیش از اجرا، در خانه و یا محل دیگری تمرین کنید . این تمرین را یا می‏توانید در حضور جمع یا به صورت فردی انجام دهید و یا می‏توانید آن را روی نوار، ضبط نمایید و به آن گوش دهید و سپس نقایص و نواقص آن را برطرف کنید تا به مرور زمان، سخنوری موفق شوید .

 - سخنور باید از نظر ظاهر، مرتب و تمیز باشد . از اینرو، بایسته است که پیش از حضور در جلسه سخنرانی، سر و وضع، چهره، یقه، عمامه و لباس خود را در آینه‏ای ببینید و پس از اطمینان، به سخنوری بپردازید; زیرا گاهی ممکن است موهای سر، شانه نکرده یا یقه لباس، ورآمده یا تحت الحنک عمامه، بیرون زده و یا لکه‏ای جوهر یا چربی، روی لباس شما ریخته شده باشد .

- پیش از سخنرانی، به خود تلقین کنید که حامل پیامی هستید و باید آن را بگویید و همه منتظر دریافت پیام شما هستند . از اینرو، ترس و اضطراب کمتری به شما روی خواهد آورد و یا حتی هیچ گونه ترس و اضطرابی به دل شما راه نخواهد یافت .

 - پیش از سخنرانی، درباره آن بیندیشید که چگونه آن را آغاز کنید، چگونه آن را ادامه دهید و چگونه آن را به پایان برید و به طور کلی چگونه آن را بیان نمایید . به طور مثال، آیا سخنرانی خود را با آیه‏ای از قرآن یا حدیثی از معصومان علیهم السلام و یا چند بیت‏شعر آغاز کنید؟ و آیا این آیه یا حدیث و یا شعر، می‏تواند کدام آیه یا حدیث و یا شعر باشد؟

 - برای سخنرانی خود، طرح مناسب و چارچوب کلی داشته باشید و پیش از سخنرانی، آن را برای خود ترسیم کنید تا در هنگام سخنرانی، مطالب را فراموش ننمایید .

 - برای پاسخگویی به پرسشهای احتمالی شنوندگان قبلا خود را آماده کنید . این پرسشها را می‏توانید خودتان با تفکر در موضوع یا با مشورت با صائب نظران در آن موضوع یا با مراجعه به کتابها و منابع نوشته شده در آن موضوع و یا حتی با کمک گرفتن از خود شنوندگان بیابید .

 - قبل از سخنرانی دقت نمایید که اگر نکته‏ای مبهم و تاریک در محتوای سخنرانی شما وجود دارد، آن را روشن و یا حذف کنید .

 - پیش از سخنرانی استراحت داشته باشید و از خوردن غذا به حد اشباع بپرهیزید تا با شکمی پر و انباشته از غذا سخنرانی نکنید . و از خوردن چیزهایی مانند «نوشابه‏» خودداری ورزید تا مبادا هنگام سخن گفتن آروغ بزنید .

- شایسته است که چند دقیقه‏ای پیش از وقت، به محل سخنرانی خود بروید و از آنجا دیدن کنید تا از کیفیت و کمیت محل سخنرانی و شنوندگان خویش مطلع شوید .

 - پیش از سخنرانی، تاحدی که می‏توانید، از شرایط فرهنگی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی شنوندگان خود آگاه شوید و سخنرانی خود را باتوجه به آن شرایط ایراد نمایید . به طور نمونه، اگر مخاطبان شما دارای شرایط اقتصادی ومالی خوبی نیستند، از آنان - برای امور خیریه و مانند آن - کمکهای مالی سنگین و یا حتی هیچ کمک مالی را درخواست نکنید .

 - در صورت لزوم، پیش از سخنرانی، نقشه، لوحه، فیلم، اسلاید، اورهد و مانند آن را آماده کنید تا زمان سخنرانی شما با انجام دادن این گونه کارها تلف نشود .

 - در صورتی که پیش از سخنرانی شما کس دیگری نیز سخنرانی می‏نماید، سعی کنید چند دقیقه زودتر از موعد مقرر خودتان، در محل سخنرانی حاضر شوید تا از موضوع و محتوای سخنان او و بویژه مثلا مرثیه‏ای که در پایان سخنرانی‏اش می‏خواند، آگاه شوید . با این کار، هم به این سخنران احترام گذاشته‏اید، و هم از تکرار موضوع و مرثیه برای شنوندگان خود دوری جسته‏اید .

 - برای آرامش بیشتر در سخنرانی، پیش از سخن گفتن چند نفس عمیق بکشید .

- پیش از سخنرانی صدای بلندگو را آزمایش و تنظیم نمایید و فاصله مناسب خود با آن را در نظر بگیرید و تلاش کنید تا صدای نابهنجار و یا سوت دلخراش از آن تولید نشود، مثلا دهان خود را به میکروفون نچسبانید .

- در صورت امکان، از بانیان و برگزارکنندگان مجلس سخنرانی خود بخواهید که هنگام سخنرانی شما از دادن آب، چای، خرما، حلوا، شیرینی و مانند آن، به شرکت کنندگان خودداری ورزند تا تمرکز حواس شما و آنان از بین نرود و کنترل مجلس نیز به هم نخورد .

 

 روشن بودن موضوع سخنرانی

نگهداری از انرژی موجود در صدا در تمام طول یک جمله

گاهی اوقات مردم یک جمله را با انرژی شروع می کنند و سپس سسست و خسته می شوند. در صورت انجام این کار، جمله به صورت جویده و نامشخص تلفظ می شود و در حقیقت می توان گفت با این کار اطلاعات اساسی و حیاتی محو می شوند.

این روش نتیجه موارد زیر می باشد:

-         عادت کردن به این شیوه سخن گفتن

-         مدیریت ضعیف بر تنفس

-         جمله بندی ضعیف

 

تمرین

سعی کنید این جمله را یک نفس و بدون مکث تکرار کنید:

«آدم ها اغلب نگران این موضوع هستند که گیج و یا فراموش کار به نظر برسند و این امر کاملا قابل درک است.»

ممکن است هنگامی که سعی می کنید این جمله را با یک نفس بخوانید، احساس ناراحتی کنید و نتیجه این می شود که کم کم سست می شوید. بهتر است جمله را به دو بخش تقسیم کرده و یا آن را به صورتی مناسب جمله بندی کنید.

دوباره سعی کنید.

از مکث های کوتاهی استفاده کرده و هر جا که نفسی تازه می کنید، علامتی بگذارید:

 «آدم ها اغلب نگران این موضوع هستند/ که گیج و یا فراموش کار به نظر برسند/ و این امر کاملا قابل درک است.»

احتمالا متوجه می شوید که در تمام طول جمله، انرژی لازم را خواهید داشت؛ به علاوه هیچ کدام از اطلاعات ضروری حذف نمی شوند. (البته ممکن است همان ابتدا به راحتی از عهده خواندن این متن کوتاه برآیید).

 

چرا سخنرانی واضح و روشن مهم است؟

-         سخنرانی واضح و روشن یکی از شروط لازم در طرح ریزی کردن صداست.

-         اگر صدا ضعیف یا نامشخص باشد، نکات اندکی را می تواند انتقال دهد.

-         به هنگام انتقال اطلاعات، روشن بودن مطلب، عامل بسیار مهمی است زیرا شنونده این شانس را ندارد که شما را متوقف ساخته و بخواهد که به روشنی سخن بگویید.

 

نکته هایی برای کسانی که از زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم استفاده می کنند.

-         به جای نگرانی درباره لهجه خود، سعی کنید روی آن تمرکز کرده و به روشنی سخن بگویید.

-         سخنگویان انگلیسی بومی، به صدای ضبط شده خود با لهجه ها و تلفظ های متنوع گوش می دهند.

-         خیلی تند صحبت نکنید، زیرا این مساله برای شنوندگان بومی مشکل ایجاد می کند.

-         بهتر است بدانید که صداهای صامت در زبان انگلیسی، ممکن است در زبان های دیگر وجود نداشته باشند. سعی کنید این صامت ها را شناسایی کرده و روی آن ها تمرین کنید.

-         اگر در حال سخنرانی و یا درس دادن هستید و در مورد تند و واضح صحبت نکردن خود نگرانید، سعی کنید حین کار از ابزارهای بصری استفاده کنید.

-         اگر یک سخنرانی رسمی پیش رو دارید، از قبل با یک انگلیسی بومی تمرین کرده و از او بخواهید به تلفظ و روش شما دقت کند.

-         به سخنرانی های انگلیسی های بومی گوش کرده و روی تلفظ های آن ها تمرکز کنید، زیرا این کار در یادگیری شما بسیار موثر است.

-         تمرین های واضح سخن گفتن را انجام دهید.

 

 ارزیابی وضوح سخنان شما

تمرین

-         متنی شامل 300 کلمه انتخاب کنید.

-         آن را دوبار با صدای بلند بخوانید.

-         برای خواندن خود زمان بگیرید (متن شما باید حدود دو دقیقه طول بکشد. اگر آن را کمتر از دو دقیقه تمام کردید، بدانید که سرعت زیادی داشته اید و بار دیگر آن را با سرعت کمتری بخوانید).

-         متن را برای بار سوم بخوانید و اگر امکان دارد صدای خود را ضبط کنید.

-         صدای ضبط شده خود را به عقب برگردانید و مقدار روشن و واضح بودن خود را ارزیابی کنید.

-         از شخص دیگری بخواهید به صدای ضبط شده شما گوش کرده و آن را ارزیابی کند.

 

نکته: ضبط کردن دقیق صدا می تواند دقت و تمرکز بیشتری به شما درباره صدایی که تولید کرده اید بدهد.

 

ارزیابی وضوح سخنان شما

تمرینی برای طرز بیان

 متن زیر یک متن کاملا مناسب است. روی تلفظ صحیح دقت کنید. می توانید صدای خود را ضبط کرده و سپس آن را مورد ارزیابی قرار دهید.

 

متن

آن اتاقی که با ظرافت چیده شده، رو به شرق است. زیبایی موجود در کاغذ دیواری، به این خوش سلیقگی اضافه شده و خود نمایی رنگ اتاق، مورد توجه بودن این مجموعه را مشخص می کند. ساعت روی دیوار به طرز با شکوهی تیک تیک می کند که علاقه آن ها را به ساعت های نقاشی شده پاندول دار، نشان می دهد و در گوشه اتاق یک شمعدان بسیار قدیمی پوشیده در گرد و خاک به وسیله پرده ای پنهان شده است.

چگونه درهنگام سخنرانی بر اضطراب و نگرانی خود فایق آییم و  بر آن غالب شویم :

درشروع سخنرانی آن چه که شما با وضعیت خود نشان می دهید بیانگر مفهوم مهمی است که آیا شما احساس راحتی دارید یا نگران هستید. برای کنترل عرق نکردن وسرخ نشدن بدون نیاز به دارو، مواد مخدر و ... راه های مختلفی وجود دارد که به شرح  ذیل  می باشد:

 

1-    لباس گشاد بپوشید

وقتی شمالباس تنگ برتن دارید شماشروع به عرق کردن می کنید شما حتی احساس ناخوشایند بیشتری می کنید بنا به دلایل مختلفی اولا لباس ها ممکن است حرارت شما را بالا ببرند. ثانیا وقتی که عرق می کنید باعث می شود لباس به بدن شما بچسبد واحساس ناخوشایندی بیشترملموس شود. سوم وقتی که شما لباس تنگ برتن دارید ، نشانه های عرق درزیر بغل تان سریع مشهود می شود وباعث می شود میزان ناخوشایندی افزایش یابد. پوشیدن لباس آستین کوتاه جریان خنکی دربدن را افزونی می بخشد

 

2-    استفاده از ضد عرق ورفع کننده ی بوی نامطبوع :

استفاده از دفع کننده های بو ممکن است احمقانه به نظر برسد اما همیشه برا ی عرق کردن زود هنگام آماده باشد. سعی کنید به انواع مختلف  و ابزار مختلف مانع عرق کردن خود شوید.

 

3-    نوشیدن آب فراوان

خیلی مهم است که درهنگام سخنرانی آب بدنتان کم نشود مخصوصا اگر شماخیلی عرق می کنید.

ازدست دادن آب بدن باعث افزایش استرس و پایین آوردن  کارآیی حافظه می شود ودرتعیین درستی لغات دچارمشکل می شوید.

نوشیدن آب فراوان قبل ازسخنرانی خیلی موثر می باشد وهمین طور بایستی قبل از آن مراقب دستشویی رفتن هم بود.

پزشکان معتقدند که اگر ادرار شما زرد روشن بود ، آن بدین معنی است که شما به نوشیدن مایعات فراوان احتیاج دارید.

 

4-    در ابتدا کمی تمرین فیزیکی کنید.

می دانیم که کمی تمرین فیزیکی باعث عرق ناگهانی دربدن می شود وآن چیزی است که شما از آن اجتناب دارید به هرحال اضطراب ونگرانی همچنین عرق کردن شما به دلیل سبک شدن ممکن است کاهش یابد برهمین خاطراگرکمی ورزش قبل ازسخنرانی انجام دهید خیلی بهتراست .

شما ممکن است کمی پیاده روی نمایید یا با صدای بلند بالا پایین بپرید ویا مشتتان را به هواپرتاپ کنید .همچنین می توانید صدای اسب درآورید، یعنی نفس عمیقی بکشید وازبین لبهایتان مثل آنچه اسب انجام می دهد لبهایتان را بلرزانید.آن باعث می شود لب هایتان آرام وبشاش شود وناراحتی ازشما رخت بندد،سخنرانی را با لبخند شروع کنید که باعث آرامش زیاد می شود .حد و روش خاصی را نمی توان برای ممارست وتمرین آرامبخش قبل از سخنرانی تعیین نمود.

به هرحال شما یکی از موارد را برای آرام کردن خودتان قبل ازسخنرانی پیدا خواهید کرد. وقتی که شما آرام هستید کمترعرق می کنید، سرخ می شوید و یا احساس نگرانی خواهید کرد.نکته ی مهمی که بایستی بدانید این است که اگر آدرنالین شما افزایش یافت خود راکنترل نمایید و در یک کلام ، ازنگرانی هراسی نداشته باشید.

در 1001 نکته مجریگری نکاتی برای اماده شدن قبل ازسخنرانی آورده شده که می توانید رجوع کنید.

 

5-   بدانید که عرق کردن آنقدر مهم نیست .

سخنران هایی که ازسخنرانی نگران هستند انرژی زیادی را صرف می کنند. خواه عرق نمایند، سرخ شوند ، لب های خشک داشته باشند ویا بلرزند وغیره .یاد داشته باشید درآن روزعرق کردن شاید برای مخاطبین خیلی هم مهم نباشد حتی شاید آنها متوجه عرق کردن شما هم نشوند حتی اگر توجه هم کنند فرقی برایشان نمی کند.شما در جمع آنها نیستید،  بنابراین اگر شما عرق نمایید زیاد هم برایشان مهم نیست .

سخنرانان مضطرب به طور منظم تنفس نمی کنند، بنابرین مغز پیامی دریافت می دارد که اکسیژن تازه به مغز نمی رسد، سپس بدن دچارافزایش آدرنالین می گردد که اثرات مخرب آن سرخ شدن ، سریع عرق نمودن ، لرزه واحساس ناتوانی درسخنرانی است .عمومی ترین روش تکنسین ها را که می توانم توصیه نمایم این است که سه تا نفس عمیق بکشید.

 

6-  حرکت های آرام در طول سخنراني

فکر آدرنالین به عنوان یک منبع انرژی مطرح است ازآن بایستی استفاده نمود. حرکت کنیم ! وزود حرکت کنیم ! درجای ثابت نایستیم ، تریبون را نگیریم وسعی درچسبیدن به آن نداشته باشیم . به یک طرفی حرکت کنید، پاهایتان را کمی حرکت دهید قدمی ویا دوقدم به سمت حاضرین بردارید یا به طرفین .اگرپشت تریبون راحت ترید پاهایتان را کمی حرکت دهید یا لگن یا باسنتان راپهلو به پهلو حرکت دهید.شما می توانید آدرنالین برای سخنرانی تان استفاده نماید صدایتان را بلند کنید، کلامتان را با تاکید فراوان بیان نماید. با استفاده از آدرنالین می توانید ژست خود را افزایش دهید، خنده ی خود را افزایش دهید.اگر شما ازآدرنالین استفاده  مي کنید عرق کردن زیاد مهم نمی باشد.

 

آدرنالین: (در شرایط استرس، تولید سلول های ایمنی نوع لنفوسیتT افزایش می یابد ومقدار زیادی سم در بدن انسان جمع می شود. تولید هورمون آدرنالین به دنبال استرس و شرایط ناموزون با بدن، افزایش می یابد. تولید بیشتر آدرنالین به بدن كمك می كند تا انرژی بیشتری برای مقابله با شرایط جدید داشته باشد. از طرفی تولید آدرنالین، ذخایر موادقندی را تخلیه می كند. افزایش ترشح هورمون های بدن، پاسخ طبیعی بدن ما به استرس است.)

 

چگونه هنگام سخنراني بر ترس خود غلبه كنيم؟

يكي از نگراني‌هاي عمدة هر فرد ترس از سخن گفتن در حضور جمع است. بسياري از مردم به راحتي با هم گفتگو مي‌كنند اما هنگامي كه براي سخنراني فرا خوانده مي‌شوند دچار ترس و واهمه مي‌گردند.

اگر شما از ايستادن روي بلندي و صحبت كردن براي جمع مي‌ترسيد، بدانيد كه تنها نيستيد. سال 1973 در جامعة آمريكا تحقيق جالب توجهي در زمينه موارد ترس بعمل آمد و از 2500نفر آمريكايي خواسته شد كه هر كدام فهرستي از عمده‌ترين زمينه‌هاي ترس خود را بنويسند. در پايان كار آنچه محققان را بسيار متعجب ساخت ميزان 41 درصدي پاسخگويان بود كه همگي بزرگترين مورد ترس خود را سخنراني در برابر گروهي از مردم مي‌دانستند. تا حدي كه بسياري از آنها قبول چنين كاري را سرنوشتي هولناك‌تر از مرگ تلقي مي‌كردند.

قبل از سخنراني چه احساسي داريد؟

اغلب مردم ممكن است براي انجام دادن كار مهمي كه در حضور مردم صورت مي‌گيرد دچار هيجان و اضطراب باشند. بازيگران قبل از بازي، سياستمداران پيش از سخنرانيها و قهرمانان ورزشي قبل از مسابقه داراي چنين حالتي هستند.

در اين لحظات افراد موفق آنهايي هستند كه آموخته‌اند چگونه هيجان خود را به نفع خود بكار بگيرند.

تحقيقات نشان مي‌دهد كه 76 درصد از سخنوران ورزيده قبل از رفتن به جايگاه سخنراني دچار ترس و هيجان هستند اما آنها اين نوع هيجان را نشانه‌اي از سلامت روان براي انجام دادن فعاليتي مثبت تلقي مي‌كنند. به عبارت ديگر هيجاني بودن در آغاز سخنراني، حالتي كاملاً طبيعي و حتي مطلوب است زيرا بدن در اين حالت مانند هر حالت پر اضطراب ديگري تلاش مي‌كند با ترشح آدرنالين بيشتر واكنش مثبت نشان دهد.

اين ترشح ناگهاني آدرنالين همان عاملي است كه موجب تپش قلب و لرزش دست و زانو و عرق پوست مي‌شود و هر شخصي كه بخواهد در برابر جمع سخن بگويد تا حدودي اين واكنش‌ها را دارد.

حال سؤال اين است كه چگونه مي‌توان از اين حالات هيجاني و عصبي، كار مثبت كشيد؟

لازم است بدانيم بجاي اينكه تلاش كنيم همه هيجان روحي قبل از سخنراني را از بين ببريم، بكوشيم آن حالت را به وضعي مطلوب كه متخصصان آن را هيجان مثبت مي‌نامند، تبديل كنيم. هيجاني سرشار از شور و شوق و سرزندگي كه متفاوت با آن حالات عصبي و بازدارنده روحي است و ديگر شما را قرباني نخواهد كرد؛ بلكه حياتي جديد مي‌بخشد و حالات انسان را كاملاً در اختيار دارد.

در اينجا شش راه تجزيه شده و مطمئن براي تبديل حالات عصبي و رواني منفي قبل از سخنراني به حالات و هيجانات مثبت مطرح مي‌شود.

1- مرحلة اول، اين مرحله را شما قبلاً طي كرده‌ايد و دوره‌هاي آموزشي آن را پيش از اين گذرانده‌ايد. كافي است درباره گذشته خودتان در روزهاي اول كودكستان، دبستان، دبيرستان، دانشگاه و روزهاي اول آشنايي با محيط كار و شغلتان فكر كنيد. به احتمال زياد در همه موقعيت‌ها شما با وضعي جديد، غيرعادي و تنش‌زا روبرو بوده‌ايد. سازگار شدن با هر كدام از موارد، ترس و واهمه‌اي موقتي و كوتاه همراه داشته است. دربارة سخنراني كردن در وضع فعلي چنين حالتي مصداق دارد.براي اغلب افراد بويژه دانشجويان هنگام صحبت در برابر دوستان هم‌دانشگاهي خود مهمترين عامل، ناآگاهي است هر چه فرد از چگونگي سخنوري بيشتر آگاه باشد و بيشتر سخنراني كند، ترس و واهمه سخنراني كردن در او كمتر مي‌شود.

يادگيري مهارت سخن گفتن با يادگيري ديگر هنرها و فنون زياد متفاوت نيست و مانند آنها نيازمند تكرار، تمرين، آزمايش و خطاست.گاهي مي‌توان در كلاس، ميان دوستان دانشگاهي سخنراني كرد و آنها را بهترين مخاطب‌ها براي ارزيابي عيوب سخنراني خود دانست و اين كار يعني سخنراني در جمع نزديكان و دوستان به مرور شما را به مهارت و هنر سخنوري نزديك مي‌كند.

2- مرحله دوم، آمادگي است. راه حل ديگر براي كسب اطمينان و تسلط در سخنراني، انتخاب عنوان مناسب و مورد توجه و علاقه خود ماست. صحبتهاي هر سخنوري كه با آمادگي كم به سخنراني بپردازد، نامنظم، غيرمستند و مبهم خواهد بود.

براي آماده كردن يك سخنراني چقدر وقت لازم است؟

تجريه نشان داده كه براي هر دقيقه سخنراني يك تا دو ساعت آماده‌سازي نياز است و گاهي متناسب با ميزان تحقيق مورد نياز وقت بيشتري احتياج است.شايد چنين زماني طولاني به نظر برسد اما نتايج آن بسيار با ارزش است.

درست شبيه بازيگري كه تمرين مي‌كند تا درست نقش خود به طور كامل قرار بگيرد.شما نيز با صرف وقت براي ايجاد آمادگي بيشتر به احساس اطمينان و نهايتاً جايگاه درست نايل مي‌شويد.

يك كارشناس و مربي فن سخنوري به نام لي‌لي والترز در كتاب « شگردهاي سخنوران موفق» تخمين زده است كه آمادگي مطلوب ممكن است ترس و واهمة حضور در جايگاه سخنراني را تا 75 درصد كاهش دهد.

 

مثبت فكر كنيد  Think Positively

اغلب احساس اطمينان، عمده‌ترين نيروي ايجاد فكر و نگرش مثبت است. اگر شما نظر و فكرتان اين باشد كه مي‌توانيد كاري را انجام دهيد، معمولاً قادر به انجام آن هستيد و از طرفي اگر احساستان اين باشد كه در انتظار دردسر و مصيبتي هستيد، بيشتر اوقات چنين خواهد شد. اين حالات دقيقاً دربارة سخنراني كردن در حضور مردم نيز مصداق دارد. احتمال شكست در سخنراني براي سخنران‌هايي كه درباره خود و تجربه سخنراني‌شان فكر و نگرش منفي دارند، بيشتر از افرادي است كه درباره خود مثبت فكر مي‌كنند.

در اينجا چند شيوه تفكر براي انتقال از نگرش منفي به نگرش مثبت هنگام آماده شدن براي سخنراني مطرح مي‌شود.

 

نگرش و افكار مثبت  Positive Thought

· اين سخنراني فرصتي است كه بتوانيم ديگران را در افكار و عقايد خودم سهيم كنم و مانند هر سخنراني ديگري تجربه به دست آورم.

· هيچ كس كامل و عالي نيست اما من با هر سخنراني در حال پيشرفت و بهتر شدن هستم.

· هنگام سخنراني همه هيجاني هستند. اگر ديگران توانستند خودشان را آرام كنند، من هم مي‌توانم.

· من موضوع خوبي براي سخنراني خودم انتخاب كرده و كاملاً آماده‌ام. قطعاً همه از آن لذت خواهند برد.

 

نگرش و افكار منفي  Negative Thought

· اي كاش من ناچار نبودم كه سخنراني كنم.

· من سخنوري كارآزموده و بزرگ نيستم.

· من هميشه هنگام سخنراني ناراحت و مضطرب هستم.

· هيچكس به شنيدن آنچه من ناچارم بگويم علاقه‌مند نيست.

بسياري از روانشناسان معتقدند كه نسبت افكار مثبت به افكار منفي در زمينه فعاليتهاي هيجاني و پر اضطراب مانند سخنراني كردن، حداقل 5 بر يك است. به عبارت ديگر براي هر نگرش منفي، بايد حداقل 5 تفكر مثبت را رودروري آن قرار دهيد. اين گونه است كه شما حالت هيجاني را به طور كامل بر طرف نمي‌كنيد؛ بلكه آن را در اختيار خود قرار مي‌دهيد و به كمك آن بر افكار و عقايدتان براي انتقال به مخاطبان مسلط مي‌شويد و ترس و نگرانيهاي مخرب از شما دور مي‌شود.

 

 سخنگویان موفق

 

صحبت و گفت وگو اساسی ترین و ضروری ترین مشکل ارتباط میان انسانهاست به طوری که یک فرد عادی به طور متوسط در طول روز 18 هزار کلمه بر زبان می آورد. البته در برخی از افراد این رقم بیشتر است، از این رو مهارت های خود را برای اینکه جزو بهترین سخنگویان و بهترین و موفقترین گویندگان باشید چرا ارتقاء نبخشید؟

اصول گفت گوی موفق در چهار چیز است :

 1- صداقت  2- نگرش مثبت  3- علاقه به طرف گفت وگو  4- بی ریایی یعنی رک و بی پرده صحبت کردن

هشت ویژگی مشترک موفقترین سخنگویان : بیشتر افراد موفق، سخنگویان موفقی نیز  هستنند جای تعجبی ندارد که بر عکس این نیز صادق است اگر شما احساس می کنید که تا کنون فرد موفقی بوده اید، می توانید با بهترین سخن گفتن خود را موفقتر کنید برای بسیاری از ما مهمترین کار، تاثیرگزاری در گفت وگوی روز مره است.

 بنابراین سخنگویان دارای چند ویژگی مشترک اند:

1- آنها به هر چیز از زاویه ای دیگر می نگرند و دیدگاههای غیر قابل پیش بینی ای درباره ی موضوعات ارایه می دهند.

2- در صحبت کردن سبک خاص خود را دنبال می کنند.

3- آنها در تمام مدت درباره ی خود صحبت نمی کنند.

4- شوخ طبع هستند و برایشان دشوار نیست که آن را درباره خود به کار ببرند. در حقیقت بهترین

گفت وگو کنندگان اغلب ماجراهای درباره ی خود تعریف می کنند.

5- آنها کنجکاو هستند و می پرسند چرا ؟ آنها می کوشند درباره ی مطلبی که به آنها می گویید بیشتر بدانند.

6- اظهار همدردی می کنند و می کوشند خود را به جای شما بگذارند تا با صحبت های شما ارتباط پیدا نمایند.

7- افراد احساساتی هستند. نسبت به آنچه در زندگی خود انجام می دهند احساس خود را بروز می دهند و نسبت به آنچه شما در آن لحظه به آنها می گویید علاقه نشان می دهند. 

8- افق های فکری گسترده ای پیش روی آنها قرار  دارد و درباره  مسایل و تجربیات بی شماری ورای زندگی روزمره خود به تفکر و صحبت می پردازند.

البته مهم نیست تا چه اندازه سخنگوی برجسته ای هستید اما موقعی پیش می آید که بهتر است ساکت بمانید حتی اگر تحت هر شرایطی قرار دارید و احساس می کنید که باید حرف بزنید چنانچه می شنوید که غریزه به شما می گوید ساکت بمانید به آن توجه کنید و سکوت اختیار  کنید.

صحبت کردن به گونه امروزی : این نوع صحبت کردن ناشی از مدهای کوتاه مدت و رویدادها و شخصیت ها ست واژگان و عبارات این نوع صحبت کردن به صورت کلیشه های فوری در می آیند. گاهی اوقات این عبارات به شما کمک می کنند که با فردی گفت وگو کنید اما اغلب انجام این کارها باعث می شود نحوه  صحبت کردن شما مصنوعی به نظر برسد و گویی نمی توان با فکر و اراده خود جمله هایتان را بسازید و ادا کنید. از این رو از بکار بردن عبارات کلیشه ای یا امروزی بپرهیزید که سرانجام درمی یابید که گفت وگوی شما موثر و جذاب تر است، البته سعی کنید که در صحبت کردن از واژگان بی ارزش ( تکه کلام ها) دوری کنید که این واژگان یا اصوات هیچ چیزی به سخنان ما اضافه نمی کنند بلکه فقط صحبت ما را بهم می ریزند. این واژگان یا اصوات تا زمانی که ایستاده اید برای تکیه دادن سودمند است اما اگر بدان وابسته شوید گفت وگوی شما لنگ می ماند، از جمله این واژگان می توان به ((مثلا، در واقع، احساسا و ...)) یا اصواتی چون ((اِوم )) اشاره کرد. در زبان انگلیسی پرکاربردترین عبارت  you know ( می دانید ) است برای از میان بردن عادت های بد در صحبت کردن، به آموزش نیاز دارید. اولین روش گوش دادن به صحبت های خود است یعنی همین طور که صحبت می کنید توجه به کلماتی که از دهانتان خارج می شود، موثر واقع می شود. تمرین این روش می تواند سخنان شما را اصلاح کند.

دومین پیشنهاد اینکه از یک نفر کمک بگیرید تا به گفته های شما گوش دهد و هنگامی که از واژه ای بی ارزش و زاید یا کلیشه استفاده می کنید با نشان دادن حرکتی سریع این موضوع را به شما گوشزد کند این کار تاثیر چشمگیری را درپی دارد. شما از همسر، دوست یا همکارتان بخواهید هر بار از این واژگان استفاده کردید با گفتن کلمه ای کوتاه مانند صبر کن، گفتن شما را متوقف کند. اگر این فرد دست کم چند ساعتی از روز را با شما بگذراند، پس از گذشت چند روز از تمرین، دیگر از این واژگان استفاده نخواهید کرد.

شما در گفت گو با غریبه ها باید چند نکته را مد نظر بگیرید که عبارتند از : غلبه بر خجالت و کمرویی خود و دیگران، شروع کردن صحبت، قانون اول گفت وگو : گوش دادن، زبان غیرکلاسی ( اشاره ) و دوری از برخی پرسش ها و صحبت ها است .

در واقع اگر شما می خواهید چیزهای جدیدی بیاموزید ناچار هستید به صحبت دیگران گوش دهید و اگر دوست دارید مورد علاقه همه باشید باید به همه علاقمند باشید و آنها را به صحبت درباره ی کمالاتشان تشویق کنید. 

چطور یک سخنرانی حرفه ای داشته باشیم 

 
تنها كاري كه بايد انجام دهيد اين است كه اضطراب را به عنوان عكس‌العملي طبيعي باور كنيد و با آن كنار بياييد.
وقتي هنگام صحبت كردن در يك جمع اين احساس را در خود سركوب نكنيد ديگران نيز با اين احساس شما كنار مي‌آيند و هنگام بروز احتمالي استرس و يا اشتباهاتي در پي آن، شما را خواهند بخشيد.

در ضمن فراموش نكنيد كه شنوندگان توقع ندارند يك سخنراني بي‌عيب و نقص از شما ببينند و شما در مقام يك استاد سخنوري قرار نداريد، پس زياد به خودتان سخت نگيريد.

به اين فكركنيد با وجود اينكه ديگران از اضطراب شما آگاه هستند اما باز هم شاهد يك سخنراني عالي از شما خواهند بود و همين موضوع موجب كسب احترام بيشتري برايتان خواهد شد.

مي‌توانيد درباره استرس خود با آنها شوخي كنيد مثلا ‌بگوييد «فقط خدا مي‌داند من چگونه مي‌خواهم سخنراني كنم و خودش بايد به داد من برسد» و يا جملاتي از اين دست.

تعريف دوباره‌اي از شنوندگان خود داشته باشيد

تعريف دوباره از شنوندگان به اين معناست كه ديد خود را نسبت به آنها تغيير دهيد. به‌جاي اينكه آنها را استاداني ببينيد كه در حال ارزيابي و سنجش شما هستند، مي‌توانيد اينطور به خودتان بقبولانيد كه مخاطبان شما دانش‌آموزاني هستند كه منتظرند تا بعد از شما سخنان خود را ايراد كنند.

در اين صورت آنها هم به اندازه شما اضطراب دارند و شما را درك مي‌كنند و ديگر هيچ دليلي براي نگراني و دلشوره براي‌تان باقي نمي‌ماند يا اينطور تصور كنيد كه قرار است بعد از 10 سال دوستان قديمي خود را دوباره ببينيد، در اين صورت ايجاد ارتباط چشمي برايتان ساده‌تر مي‌شود و شنوندگان نيز از سخنان سرشار از صميميت شما لذت خواهند برد.

براي كاهش استرس خود اصلا‌ به روش‌هايي كه ناديده گرفتن شنوندگان را توصيه مي‌كند متوسل نشويد، تصور اينكه به جمعيت نگاه كنيد و با آنها صحبت كنيد ولي به خود تلقين نماييد كه هيچ كس در اطرافتان وجود ندارد كار بسيار سخت و تقريبا ‌غيرممكني است. پس بي‌خيال چنين روش‌هايي شويد.

از جلوه‌هاي بصري كمك بگيريد

حالتي را تصور كنيد كه سخنراني شما با اجراي زيبايي از برنامه پاورپوينت همراه باشد و توجه شنوندگان به نكاتي كه شما انتخاب كرده‌ايد جلب شود.

در اين صورت نصف زمان سخنراني حواس آنها به مشاهده و دقت در نكات و دنبال كردن اسلايدها معطوف خواهد شد و در همين حين شما در حالي‌كه كسي نگاهتان نمي‌كند مي‌توانيد به راحتي با حضار صحبت كنيد.

اگر هركدام از آنها به شما نگاه كردند سريعا نگاه خود را روي كسي متمركز كنيد كه به شما نگاه نمي‌كند و به اسلايدها دقت دارد زيرا هميشه صحبت كردن براي افرادي كه به ما نگاه نمي كنند راحت تر است و استرس كمتري ايجاد مي‌كند.

با قصد قبلي اشتباه كنيد

اين ترفند ديگري است كه به شما پيشنهاد مي‌كنيم آن را امتحان كنيد. هدف از به‌وجود آوردن اشتباهات از پيش تعيين شده جلب توجه بيشتر مخاطبان است.

اگر بتوانيد كاري كنيد تا جو صميمي‌تري را ايجاد شود و شما بهتر بتوانيد كنترل جمع را در دست بگيريد، نه تنها صحبت كردن برايتان آسان‌تر خواهد شد بلكه براي حضار نيز سخنراني خاطره‌انگيزتري بجاي مي‌ماند.

در هر لحظه فقط در حين صحبت كردن فقط به يك نفر توجه كنيد

يكي از وحشتناك‌ترين مسائلي كه هنگام صحبت كردن سخنران را اذيت مي‌كند، جمعيت و تعداد حضار و مخاطبان است .نگاه كردن به يك جمع گسترده كه همه در انتظار شنيدن سخنان شما سكوت كرده‌اند واقعا كار طاقت‌فرسايي است.

براي غلبه بر اين احساس بهترين كار اين است كه در هر لحظه فقط به يك نفر نگاه كنيد و آن را مخاطب قرار دهيد و تصور كنيد هيچ كس ديگري به شما توجه ندارد. اگركس ديگري از شما سئوالي داشت نگاه خود را به روي او معطوف كنيد و در ذهن خود اينطور تصور كنيد كه در يك كافي شاپ نشسته‌ايد و يك گپ دوستانه در جريان است.

تجربه جالب و مفرحي داشته باشيد

اين ترفند آخرين و مهم‌ترين ترفندي است كه براي شما بيان مي‌كنيم. با جمعيت شوخي كنيد. براي ارتقاي كيفيت سخنراني خود روش‌هاي جديدي را امتحان كنيد.

شايد چند شوخي به‌جا و سنگين و يا راه رفتن دور سالن هنگام سخنراني به‌جاي چسبيدن به صندلي ايده‌هايي باشند كه سخنان شما را جذاب‌تر كنند.

اين روش‌ها را امتحان كنيد و مطمئن باشيد كه پس از آن ديگر احساس بدي هنگام حضور در جلسه سخنراني نخواهيد داشت و ترس از سخن گفتن در جمع در درونتان كشته خواهد شد.

 

فنون سخنرانی

 

فنون سخنراني به ما كمك مي كنند كه از طريق برنامه ريزي و كسب آمادگي، مهارتهاي كلامي و هنرهاي بياني را در خود پرورش دهيم.

 

دو راز نهفته در يك سخنراني موفق :

آمادگي و تمرين

 

مراحل اجراي فنون سخنراني 

مرحله اول: مشخص كردن هدف

مرحله دوم: انتخاب بهترين راه انتقال هدف با توجه به:

•         نوع پيامي كه قصد داريم به مخاطبان منتقل كنيم

•         خصوصيات مخاطبان  

 

 

توضيح هدف

در توضيح هدف بايد سه نكته مهم را در نظر بگيريم:

1- آموزش: مخاطبان بايد از سخنان ما مطلبي بياموزند.

2- جاذبه: مخاطبان بايد از سخنان ما لذت ببرند.

3-ارائه توضيحات روشن و شفاف: همه قسمتهاي سخنراني بايد شفاف، روشن و قابل فهم باشند.

 

  

استفاده از دانش و اطلاعات

دارا بودن اطلاعات كافي در مورد موضوع مورد بحث و موضوعات مرتبط با آن.

 

انتخاب نكات اصلي

هر مخاطب تنها مدت 45 دقيقه مي تواند تمركز حواس داشته باشد. در اين مدت فقط يك سوم مطالبي كه گفته مي شود و حداكثر هفت مفهوم را فرا مي گيرد.

 

سازماندهي اطلاعات

براي اينكه مخاطب پيام ما را بدرستي دريافت كند بايد در سخنراني از مناسب ترين ساختار استفاده كنيم.


 

  • ارائه جداگانه نكات: براي بيان ايده ها و نكاتي كه اهميت يكساني دارند ولي ضرورتا با يكديگر تداخل ندارند.

مثال: در سخنراني هاي رسمي مثل سخنرانيهاي آموزشي يا كنفرانسهايي كه مثلا در مورد تئوري مديريت ارائه مي شوند.

 

   تاكيد روي يك نكته: اگر اهميت يكي از نكات از ساير نكات بيشتر باشد آن را اول از همه ذكر مي كنيم و وقت بيشتري به آن اختصاص مي دهيم كه بتوانيم كاملا در مورد آن بحث كنيم. سپس در تكميل آن نكاتي كه اهميت كمتري دارند را ذكر مي كنيم. مثال: سخنراني كه در مورد بهبود ارائه خدمات به مشتركين ايراد مي شود.


 

  • نكاتي كه بايكديگر هم پوشي دارند: در اين ساختار هر نكته به نكته قبل و همه نكات با هم مرتبطند. اين نوع ساختار براي سخنراني هاي غير رسمي مناسب است و زماني بكار مي رود كه همه اعضا از موضوع كاملا آگاهي دارند و از نكات نسبتا پيچيده سر درمي آورند.

 

 نوشتن متن سخنراني

متن سخنراني بايد ساده، روان و صريح باشد. براي اينكه حاضران را مستقيما مورد خطاب قرار دهيم از ضماير اول شخص و دوم شخص جمع (ما و شما) و افعال معلوم استفاده مي كنيم.

 

مثال در مورد نگارش جملات

1- از جملات دستوري استفاده نشود (مجهول)

2- از جملات دستوري استفاده نكنيد (امري)

3- از جملات دستوري استفاده نكنم (متكبرانه بنظر ميرسد)

4- از جملات دستوري استفاده نكنيم (بهترين نگارش)

 

خلاصه كردن و ياداشت برداري

1- نوشتن متن سخنراني

2- ويرايش

3- استخراج نكات مهم و اصلي از پيش نويس نهايي

4- نوشتن نكات برروي كارتهاي شماره دار

 

 

اجراي تمريني

اجراي تمريني فرصت مناسبي براي زمانبندي مطالب، تسلط بر متن سخنراني و رفع اشكالاتي است كه ممكن است در طول سخنراني بوجود بيايد.

 

 

مراحل اجراي تمريني

1- تمرين كردن با صداي بلند

2- تمرين كردن مقابل آينه

3- اتكا نكردن به نوشته

4- گرفتن بازخورد (Feedback)

 

 

استفاده از وسايل سمعي و بصري

1- انتخاب نوع وسيله سمعي بصري با توجه به تعداد مخاطبان

2- جلب نمودن توجه كليه مخاطبان به پرده نمايش

 

 

آمادگي كامل براي ارائه سخنراني

آماده كردن خود به اندازه آماده كردن متن سخنراني اهميت دارد.

1- خود را باور داشته باشيم.

2-  تصوير مثبتي از خود داشته باشيم.

3- نقاط ضعف و قوت خود را بشناسيم.

 

تقويت اعتماد بنفس و داشتن تفكر مثبت

با تكرار كردن افكار مثبت و دلگرم كننده اعتماد بنفس خود را افزايش دهيم.

براي مثال مي توانيم از عبارات زير استفاده كنيم:

- سخنراني من جالب و پر از ايده هاي جالب است. مخاطبان حتما از آن لذت خواهند برد.

- به اندازه كافي در مورد موضوع مورد نظر اطلاعات دارم، مخاطبان بزودي به اين مطلب پي مي برند.

- به اندازه كافي آمادگي دارم، تمرينات بخوبي انجام شده، بي صبرانه منتظرم تا واكنش مخاطبان را ببينم. 

 

 

تجسم موفقيت

تصور كنيم در حال ارائه يك سخنراني بي عيب و نقص هستيم.

 

چگونگي وضعيت ظاهري

مخاطبان تا حد زيادي تحت تاثير ظاهر ما قرار مي گيرند. طرز لباس پوشيدن ، راه رفتن و حتي ايستادن همگي مواردي هستند كه مي توان از آن برداشتهاي زيادي كرد. ايجاد ذهنيت مثبت در اولين لحظه براي موفقيت در سخنراني بسيار ضروريست. بنابراين:

- لباس مناسبي بپوشيم.

- با اعتماد بنفس راه برويم و صحبت كنيم.

 

بهبود وضعيت ظاهري

ظاهر خوب اندام به حالت بدن، يعني طرز نگه داشتن اسكلت بدن، بستگي دارد. بهترين حالت براي شروع سخنراني اينست كه صاف بايستيم، پاها كمي از هم فاصله داشته باشند دستها در طرفين بدن به حالت صاف قرار بگيرند. اين طرز ايستادن خنثي است و بيانگر مفهوم خاصي نيست.

 

 

تقويت صدا

آهنگ و بلندي صدا، تاثير بسيار زيادي بر سخنراني دارد. يكي از موارد مهم در آماده شدن براي سخنراني، شناخت عملكرد دستگاه گفتاري و كنترل ماهرانه لحن صداست.

 

تنظيم صدا

اولين شرط لازم براي خوب صحبت كردن ورود هواي كافي به ريه است. مي توانيم با انجام تمرينات ساده تنفسي مقدار ورودي هوا را افزايش دهيم.

دومين شرط لازم درست كار كردن حنجره است.

 

 تنفس صحيح

آهسته و عميق نفس بكشيم تا اكسيژن راحتتر وارد بدن شود و در نتيجه خون بهتر در مغز جريان پيدا كند. هر چه مقدار اكسيژن ورودي بيشتر باشد، جريان هوا در تارهاي صوتي بيشتر مي شود و به تقويت صدا كمك مي كند.


 

ازبين بردن تنش

تنش ايجاد شده در عضلات در طول سخنراني اثرات نامطلوبي بر جاي مي گذارد:

1- استواري بدن را از بين مي برد.

2- باعث افتادگي شانه و خميدگي پشت مي شود .

3- مانع عملكرد روان حنجره و در نتيجه لرزش صدا ميشود.

4-  موجب منقبض شدن عضلات مي گردد.

 

 با انجام يكسري تمرينات ساده، انقباض موجود در عضلات را از بين مي بريم.

براي از بين بردن انقباض ماهيچه هاي  صورت به صورت ذیل عمل می کنیم.

فشردن صورت

جمع كردن صورت

كشش دهان

 

 آمادگي نهايي جهت ارائه سخنراني

1- استقرار وسايل سمعي- بصري در سالن

2- دقت كنيم وسايل سمعي بصري براي افرادي كه در انتهاي سالن مي نشينند قابل استفاده باشد.

3- وسايل برقي موردنياز درست كار كنند .

4- محل برگزاري سخنراني، ساعت و تاريخ حضور روي راهنماهاي درب ورود و طبقات مشخص شده باشند.

5- صفحات متن يا ياداشتها صفحه گذاري شده باشند.

6- حتما يك ليوان آب برروي ميز سخنران موجود باشد.

7-از برگزاركننده سخنراني بخواهيم پيش از آغاز سخنراني معرفي درستي از ما داشته باشد و از ابراز نظرات شخصي خود بپرهيزد.

 

 شروع سخنراني

1- با نام خدا، با اعتماد بنفس و بدون نگاه به ياداشتها شروع مي كنيم.

2- در همان لحظات آغازين به همه مخاطبان نگاه كنيم تا احساس كنند يك يك آنها مخاطب ما هستند.

3- نحوه ايستادن ما طوري باشد كه بين ما و مخاطب مانعي ايجاد نشود.

4- در طول سخنراني نگاه خود را روي همه مخاطبان بچرخانيم. رديف هاي عقب را فراموش نكنيم.

 

بايدها و نبايدها

1- براي روشن شدن مطالب، ساده و مختصر صحبت كنيم و از زياده گويي بپرهيزيم.

2- مكث ها را بصورت مشخص و تاكيدي انجام دهيم. اين مكثها به مخاطبان اجازه مي دهد كه مطالب بيان شده را درك كنند.

3- براي آگاهي از زمان به ساعت ديواري نگاه كنيم نه ساعت مچي

4- اگر مطلب را گم كرديم، آرام باشيم تا آن را پيدا كنيم.

5- در آخر جملات صداي خود را پايين نياوريم چون باعث مي شود مخاطبان تصور كنند در مورد مطالب مطرح شده ترديد داريم.

6- به مخاطبان بگوييم كه چه مدت صحبت مي كنيم تا آنها بدانند چه مدت بايد تمركز كنند.

 

 

پاسخ به سئوالات مخاطبان

1- پاسخ به سئوالات مخاطبان بگونه اي نباشد كه ما را از پرداختن به موضوع اصلي منحرف سازد.

2- در هنگام مواجه شدن با سئوالات مشكل، آرامش خود را حفظ كنيم، در صورت لزوم از ترفندهاي تاخيري استفاده كنيم.

3- مراقب سئوالهاي كنايه داري كه براي نشان دادن نقاط ضعف و يا دستپاچه كردن سخنران پرسيده مي شود، باشيم و با تاييد گفته هاي طرف مقابل به بحث خاتمه دهيم.

4- چنانچه يكي از مخاطبان سئوالي مطرح كرد كه ارتباط چنداني با موضوع سخنران نداشت و ما پاسخ آن را نمي دانستيم بهتر است در جواب بگوييم:‹‹ قصد نداشتم امروز اين بخش از موضوع را مطرح كنم›› و يا بگوييم: ‹‹اين يك موضوع ديگري است كه حالا فرصت بحث در مورد آن را نداريم››.

 

پايان اثر بخش

1- خلاصه مطالب

مطالب در يك يا دو جمله خلاصه شوند اين خلاصه قابل فهم‌، كوتاه و مستدل باشد.

 

 

2- اثر گذاري

مكث ها، آهنگ جمله و زيبايي كلام رعايت شود.

 

 

3- اتمام قاطعانه

سخنراني با قدرت و با خاطره اي به ياد ماندني به پايان برسد.

 

ویژگیهای یک سخنرانی موثر

 

زبان، مهمترین وسیله ارتباط، گفتگو و برقراری تماس و تعامل با دیگران است. انسانها گاهی به مدد زبان، با اشیا، حیوانات و وسایل پیرامون خود به نحوی عاطفی و احساسی نیز سخن می گویند و خواسته ها و تمایلات خویش را با آنها در میان می گذارند.
سخن گفتن و بیان مطلب، مقوله ای است که می تواند به نوعی به پیشبرد اهداف و برنامه های ما کمک شایانی نماید. شاید برای شما بسیار پیش آمده باشد که با سخنی مناسب، تاثیرگذار و پرجاذبه عده ای را با نظر و خواسته خود موافق و همراه کرده باشید و چه بسا گاهی اتفاق افتاده که بخاطر نداشتن نفوذ کلام و عدم ارتباط مطلوب، دیگران پذیرش حرفها و مطالب ما را نداشته و نتوانسته ایم توفیق چندانی حاصل نماییم.
از سوی دیگر، در سطح جامعه اگر توجه کرده باشیم در می یابیم که موفقیت و محبوبیت برخی از افراد مدیون و مرهون زبان خوب، بیان شیوا و گفتار دلنشین آنان است. گو اینکه آنان با کلام خود افراد را جادو کرده ودر اعماق جسم و روح مخاطبان خو جای می گیرند و وارد می شوند.


در هر حال زبان، گفتار و سخن موهبتی است که بحث و بررسی پیرامون آن مجال بیشتری از این مختصر را می طلبد و این بشر است که با این ویژگی ممتاز و این سلاح بزرگ، حساس و پراهمیت می تواند در عرصه های زندگی، کار و حیات خود دگرگونی، پویایی و ... را حاصل نماید و چه زیبا گفته شاعر که:
تا مرد سخن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد.

 
پس از ذکر مقدمه فوق در ادامه قصد داریم ابتدا برخی ویژگی های گفتار و سخن را به اختصار برشمرده و سپس مطالبی را پیرامون یک سخنرانی اثربخش ذکر نماییم. امید است مورد توجه اصحاب ارتباطات، مدیریت و روابط عمومی ها قرار گیرد.


● ویژگیهای گفتار و سخن
به نظر می رسد که اگر کلام، سخن و گفتار ما دارای ویژگی های زیر باشد ما در ارتباطات و امور روزمره خود توفیق بیشتر و مطلوبتری خواهیم داشت. به دیگر سخن، کلام، گفتار و بیان ما باید:


۱) حتی الامکان بر اساس منطق و پایه های علمی باشد.
۲) ترجیحاً از روی احساسات و عواطف و حب و بغض نباشد.
۳) منفعلانه و از روی عصبانیت وتعجیل نباشد.
۴) منقطع، بریده بریده و نامفهوم نباشد.
۵) در جهت رضای حق تعالی و خشنودی او باشد
۶) به خاطر خوشایند این و آن و یا به خاطر دشمنی با کسی نباشد.
۷) بیهوده، پراکنده و بی پروا و بی ادبانه نباشد.
۸) شفاف، صریح، ساده و بی پیرایه باشد.
۹) قوی، مستحکم، ماندگار و جامع و مانع باشد.
۱۰) بی روح ،گنگ، ناممکن و بی سروته نباشد.


هر چند که بجز مطالب گفته شده درباره ویژگی های یک سخن و گفتار می توان نکات دیگری را گفت اما به همین اندازه بسنده کرده و ذیلاً به قسمت بعدی مطلب می پردازیم.


● ویژگیهای یک سخنرانی اثربخش:
قبل از هر چیز، برای آنکه یک سخنرانی اثربخش باشد بایستی مقدمات و تمهیدات مربوط به آن به خوبی مدیریت شده باشد. مثلاً:


▪ وقت برگزاری سخنرانی:
الف ) صبح باشد (چه ساعتی)
ب ) عصر باشد (چگونه)
ج) اوایل هفته باشد یا آخر هفته
د) روز تعطیل باشد یا غیر تعطیل
ه) در وقت روزهای گرم سال باشد یا سرد
و) در مناسبتی خاص باشد
و...


● مکان برگزاری سخنرانی:
الف ) از نظر مسافت و موقعیت جغرافیایی و نحوه دسترسی شرکت کنندگان
ب) از لحاظ نور_ صدا_ تهویه و ...
ج) دارای فضای سبز و درخت و ... است یا در میان انبوه ترافیک و صدا و ....
د) گنجایش لازم و وسعت کاری
ه) محل پذیرایی از میهمانان خاص
و) پارکینگ و عبور و مرور
ز)آبخوری و سرویسهای بهداشتی
ح) امکانات از لحاظ برقراری ارتباطات (فاکس _ اینترنت _ تلفن و ... )
ی) دکور و چیدمان وسایل مربوطه


● سخنران
الف) مشهور است، محبوب است.
ب) دارای مقام و موقعیت خاصی در اجتماع می باشد.
ج) جزکدام گروه، حزب و یا قوم و قبیله ای است.
د) اصالت خانوادگی و سوابق خدمتی.
ه) مدارک تحصیلی خود را از چه مراکزی دریافت کرده است.
و) حامیان و طرفداران او چه کسانی هستند.
ز) چه ویژگیهای فردی و شخصیتی بارزی دارد.


● برگزار کنندگان:
الف) چه قصدی و هدفی را دنبال می کنند.
ب) سازمان و یا مرکز خاصی است یا بوسیله تشکلهای غیردولتی برگزار می شود.
ج) کار دعوت و پذیرایی را به خوبی برنامه ریزی کرده اند.
د) نکات ایمنی، بهداشتی و حفاظتی لازم را مدنظر قرار داده اند.
ه) دارای وحدت نظر و انسجام و هماهنگی هستند.
و)بروشور و برگه های اطلاع رسانی لازم را آماده نموده اند.


● شرکت کنندگان (مخاطبان):
الف) قشر خاصی از جامعه هستند.
ب) انفرادی دعوت شده اند یا با خانواده.
ج) برای سرگرمی آمده اند یا استفاده علمی تخصصی.
د) برای سرگرمی کودکان و فرزندان برنامه های خاصی تدارک دیده شده است.
ه) سرویس برای رفت و آمد آنان مهیا شده است.
و) از محتوا و هدف برگزاری سخنرانی اطلاع دارند.


اما اکنون می پردازیم به بیان ویژگیهای یک سخنرانی اثربخش:

 
یک سخنرانی برای یک جمع کوچک و کم تعداد به مراتب کم دردسرتر از یک سخنرانی با تعداد زیادی مخاطب است در اینگونه موارد بایستی با استفاده از حرکات دست، ایما و اشاره و مدیریت خوب زمان، کار سخنرانی را به پیش برد.
ممکن است در بخش پرسش و پاسخ و یا در خلال سخنرانی عده ای سوالات غیرمعمول از شما داشته باشند می بایست مراقبت نمایید در دام آنها گرفتار نشوید که در آن صورت مجلس از دست شما خارج خواهد شد. در اینگونه موارد بهتر است اول تکلیف را روشن کنید و بیان نمایید که به سوالات خارج از موضوع و یا در لابلای برنامه سخنرانی پاسخ نخواهید داد.
با آوردن مثالهای ملموس، کاربردی و روزمره، جملات، اشعار، ضرب المثلهای معروف، خاطرات جذاب، تجربیات گذشته، یافته های علمی و ... گهگاه فضای سخنرانی را تلطیف نمایید تا کار شما کسالت آور و خسته کننده نباشد.
مطالب خود را حتی الامکان خلاصه و کوتاه بگویید و برای اینکار یادداشت های کوچکی حاوی سرفصل و کلمات کلیدی سخنرانی تهیه و آماده کنید تا روند سخنرانی و ارائه مطالب روال معقول و خوشایندی داشته باشد.
گاهی اوقات از حضار و شرکت کنندگان بخواهید که کلمات آخر کلام شما را بیان کرده و از این طریق مشارکت بیشتری به آنها در ارائه مباحث بدهید.
هر گونه حرکات حاضرین را زیرنظر داشته باشید ممکن است هر حرکت آنان پیامی بدنبال داشته باشد. مثلاً اگر آنها زیاد به ساعت خود نگاه می کنند یا بر روی صندلی مدام جابجا می شوند و یا کارهایی مشابه انجام می دهند احتمالاً بدین معنی است که:
الف) خسته شده اند.
ب) وضعیت تنفس و هوای مکان برگزاری مناسب نیست.
ج) شما بیش از وقت تعیین شده صحبت کرده اید.
د) مطالب دیگر جاذبه و پذیرش لازم را ندارند.


در بین سخنرانی پرانرژی و پویا باشید. در حقیقت روح شادابی و نشاط را به حاضرین انتقال بدهید و آنها را متمایل کنید به اینکه تا پایان همراه شما باشند. می توانید گاهگاهی تن صدای خود را بالا، پایین کنید و توجه افراد را بدین ترتیب همواره با خود داشته باشید.


میکروفون همانقدر که می تواند در کیفیت کار شما اثر خوب داشته باشد همانقدر هم می تواند آزار دهنده و اذیت کننده باشد. مراقب میکروفون باشید.
نوع بکارگیری و هنر استفاده از دستها و قدرت آنها در فهم و انتقال مطالب خیلی مهم است.
اگر بخشی از سخنرانی شما توجه زیادی را می طلبد دستهای خود را بیشتر باز کنید یا بالا و پایین ببرید.
نوع پوشش و لباس شما هم بی تاثیر در ارائه سخنرانی نیست.
لباسهای رنگ و رو رفته، بدون اطو و چروک و ناصاف، کفشهای نامناسب،آرایش مو و صورت هر کدام عواملی هستند که می توانند کار شما را تحت الشعاع قرار دهند.
مثلاً در حین سخنرانی متوجه می شوید که یک نفر مدام به کفشهای شما نگاه می کند. خوب که دقت می نمایید در می یابید که فرضاً بندهای کفش شما باز شده و یا خیلی کثیف هستند.


گاهی می توان از اسلاید، اورهد، پاورپوینت ( Power Point)، شعر، داستانهای کوتاه و وسایل سمعی و بصری برای انتقال بهتر مطالب استفاده کرد، به علاوه آنکه نمودارها، اعداد و ارقام (آمار) و تخته سیاه (وایت برد) هم یاری رسان شما هستند تا مطالبتان مستندتر باشند.


جو و شرایط حاکم بر جلسه سخنرانی را به خوبی ارزیابی و درک نمایید. اگر احساس کردید که شنوندگان ظرفیت حرفهای مبتنی بر شوخی و مزاح را ندارند از آنها پرهیز کنید.
همیشه ممکن است عده ای نخاله و یا غیرنرمال در مجلس سخنرانی وجود داشته باشند باید بتوانید آنها را اداره کنید تا اوضاع را به هم نریزند.


برای دریافت بازخورد حاصل از سخنرانی خود، در پایان، آدرس پست الکترونیکی(E_mail) آدرس اینترنتی و یا تلفن خود را بیان کنید تا نقاط قوت و ضعف شما را منعکس نمایند.


در ابتدای سخنرانی یک بیوگرافی مختصر و مفید از خود برای حاضرین ارائه دهید این کار باعث می شود شما را بیشتر باور نمایند.
در پایان نیز، یک چکیده و خلاصه در چند خط از موضوع و محتوای سخنرانی را ارائه نمایید.


بی طرفی، انصاف، عدالت، حق گویی را در سراسر طول سخنرانی رعایت کنید.
اگر با لهجه خاصی صحبت می کنید مراقب باشید که در افراد جاذبه یا دافعه خاصی ایجاد نکند.
علاوه بر اینکه سخنان و گفتار شما در اذهان افراد باقی می ماند، حرکات و اعمال شما نیز به یاد ماندنی خواهند بود.
طوری به شنوندگان نگاه نکنید که احساس شود با فرد یا گروه خاصی بیشتر ارتباط دارید.


آدرس های بیشتر، منابع و ماخذ تکمیلی و مطالبی که به صورت جنبی می توانند برای فهم و درک شنوندگان مفید واقع شوند را برای حاضرین اعلام و معرفی نمایید.
از علم روانشناسی، جامعه شناسی، مردم شناسی سعی کنید برای ارائه سخنرانی بهتر بهره بگیرید.
بزرگ کردن خود را در کوچک پنداشتن و تحقیر دیگران نبینید. افکار عمومی قاضی و داور خوبی در مورد سخنان و مطالب ما هستند.


اداره جلسه سخنرانی که مخاطبان آن اقشار گوناگون جامعه باشند بسیار سخت و فنی تر است از جلسه ای که شنوندگان سخنان شما مثلاً همه دکتر، دانشجو و یا مهندس هستند و این حالت رسالت کاری شما را حساس تر می نماید که مراقبت و توجه بیشتری داشته باشید.


از توجه حاضرین و زحمات برگزارکنندگان تشکر و قدردانی کنید و سعی کنید در صورت امکان ارتباط نزدیکتر و گرمتری با شنوندگان پس از پایان جلسه سخنرانی داشته باشید.


هر چقدر شتاب و تعجیل در بیان کلمات و جملات بیشتر باشد امکان تپق زدن و اشتباه هم بیشتر می شود، پس شمرده و با اعتماد به نفس صحبت کنید.


چهره بشاش، احترام و رعایت ادب و کرامت انسانی، استفاده از تکیه کلامهای دلنشین و درک روحیات، عواطف و تمایلات شنوندگان نکات با اهمیتی هستند که نبایستی از آنها غفلت نمود.


امید است مدیران، صاحب نظران و بویژه شاغلان بخش روابط عمومی و ارتباطات در سازمانها، مراکز آموزشی و ... بتوانند با بهره گیری از اینگونه نکات یک سخنرانی مفید و موثری داشته باشند.

 

عوامل موثر در تولید صدا

 

در هنگام سخنراني، درس دادن و يا معرفي كردن خود، چهار عامل موثر در توليد صدا وجود دارد كه نسبت به عوامل ديگر تاكيد بيشتري روي آنها داريم.


1-محيط


- مخاطبان چه مقدار از فضا را اشغال كرده اند.
- وضعيت سالن، كلاس درس و يا اتاق كارآموزي چگونه است؟
- چه تجهيزاتي وجود دارد؟
- مخاطبان در چه فاصله اي از جايگاه گوينده قرار گرفته اند؟
- مشخصات و ويژگي هاي صوتي اتاق چگونه است؟

نكاتي درباره محيط
اگر در فضاي وسيعي مشغول سخنراني هستيد، سعي كنبد از ميكروفن استفاده كنيد. بايستيد، طوري كه همه شما را ببينند و صدايتان هم تاثيرگذار باشد.
از شنوندگان بخواهيد از رديف جلو شروع به نشستن كنند، طوري كه صندلي خالي وجود نداشته باشد (اين كار از ميزان سختي كارتان مي كاهد).
ويژگي هاي صوتي اتاق، به شكل، اندازه و جنس وسايلي كه اتاق را در برگرفته اند، بستگي دارد. اگر فضاي اتاق به گونه اي است كه صدايتان در آن انعكاس پيدا كرده و سپس كم مي شود، خودخوري نكنيد.
براي سهولت كار، اتاق را با سقف كوتاه انتخاب كنيد كه صدايتان را به خود جذب كند و سپس وسايل را به دقت بچيند.
بدن هاي شنوندگان هم مقداري از صدا را به خود مي گيرند.
كنترل راه هاي ورود و خروج هوا، چگونگي قرار گرفتن مخاطبان و روشن بودن اتاق از ضروريات است.

 

2- تقاضا
هرچند وقت يك بار به صحبت كردن، ارايه يك مطلب و يا تدريس نياز پيدا مي كنيد؟
براي چه مدتي به حرف زدن نياز داريد؟

چند نكته
اگر سخنراني مهمي در برنامه خود داريد، سعي كنيد زماني را براي استراحت صداي خود در بين ارايه كارها و يا درس هايتان در نظر بگيريد. البته اين امر هميشه براي معلمان و استادان امكان پذير نيست. براي اين منظور مي توانيد از غروب ها و تعطيلات آخر هفته استفاده كنيد.
اگر لازم است بيشتر از ده دقيقه بدون وقفه سخن بگوييد، بهتر است  براي جلوگيري از خشك شدن گلويتان چند جرعه آب بنوشيد.
لازم است بدانيد براي سلامتي خود و جذب بيشتر مخاطب به مكث كوتاهي نياز داريد.
اگر سر و صدا زياد است و يا سيستم هاي صوتي ضعيف عمل مي كنند، در صورت امكان سخنان خود را خلاصه كنيد.


تدابير شخصي


عوامل زير هم تاثير به سزايي روي صداي شما دارند:


- شكل ظاهر
- جنس و سن
- تجارب شخصي
-  سلامتي
- روشن بودن انگيزه و هدف برقراري ارتباط
- به تجربه قبلي خود مبني بر استفاده از صدايتان در جمع توجه كنيد.

نكاتي درباره تدابير شخصي
دقت داشته باشيد كه سطح زندگي، سلامتي و كاري كه داريد روي مكانيزم بيانتان اثر مي گذارد. تعداد سخنراني هاي خود را آنقدر زياد نكنيد كه مجبور به استراحت و بازيافتن سلامتي خود شويد.
 در ارايه سخنراني خود ميانه رو باشيد يعني به حرف زدن آرام و كلمه به كلمه تكيه نكنيد (مخاطبان هنگامي بيشتر جذب مي شوند كه سخنران در حرف  زدن خود اعتدال را رعايت كند).
تا انجا كه امكان دارد شيك و خوش اندام باشد. تمرين هايي از قبيل دو، شنا، پياده روي سريع و دوچرخه سواري براي رشد سلامتي و تنفس سريع موثر هستند. يوگا و مديتيشن هم براي تمركز و تنفس سريع مناسب هستند.

3- تكنيك
فن بيان خوب در هنگام استفاده از صدا بسيار مهم است. فن بيان ضعيف مشكل ساز بوده و مي تواند خسته كننده هم باشد.
 نگهداري و مراقبت از صدا بسيار ضروري است، درست همانطور كه به شيك لباس پوشيدن و مراقبت از خود در برابر بيماري اهميت مي دهيد.
توجه داشته باشيد كه صدايتان پيشرفت نمي كند مگر اين كه خودتان سعي كنيد آن را پرورش دهيد.

چگونگي به وجود آمدن صداي تاثيرگذار
يك صداي تاثير گذار شامل اين موارد است:
سرزنده بودن: به عنوان عنصر تفكيكي براي تعديل صدا و آهنگ
رتبه بودن صدا: براي تركيب سطح مناسب صدا با آنچه كه مشاهده مي كنيد.
شفافيت: توليد صداي رسا كه مشخص و واضح باشد. منظور از وضوح اين است كه صدا، نه شنونده را كر كند و ب=نه به صورت زير لب و نجواكنان باشد.

تمرين 1
متن شامل 200  كلمه انتخاب كرده و در حالي كه تصور مي كنيد كسي مقابل شما نشسته است، ابتدا يك بار متن را به طور آهسته و با صداي بلند بخوانيد. بايستي و اين طور تصور كنيد كه پنجاه نفر در فضايي وسيع مقابل شما نشسته اند. اكنون متن را تكرار كنيد. همان گونه كه ناگزيريد صدايتان را بلند كنيد، مطمئن باشيد كه عوامل سرزنده بودن، رسا بودن صدا و شفافيت هم افزايش مي يابند. نكاتي را كه از اين تمرين فهميده ايد، يادداشت كنيد.

چگونه صدا مكمل جريان برقراري ارتباط مي شود؟
«آنچه كه مرا متنفر مي سازد موضوع سخنراني نيست، بلكه نحوه ارايه آن است.»
آنتوني كلئوپاترا و شكسپير
نحوه ارايه مطلب بسيار تاثيرگذارتر از خود كلمات مي باشد.

عناصر پايه اي برقراري ارتباط انساني
وضعيت جسماني: به معناي ابزار انتقال  اطلاعات و توسط اشارهذ و حركات بدني در هنگام سخن گفتن.
فاصله: فاصله حفظ شده بين شنوندگان.

تمرين 2
تلفني در حال صحبت كردن با شخصي هستيد كه تا به حال او را نديده ايد. احساسي را كه نسبت به اين شخص پيدا مي كنيد بنويبسيد. به نظرتان چرا اين گونه احساسي پيدا كرده ايد؟
اكنون احساسات خود را نسبت به كسي كه او را ملاقات كرده ايد با احساسات قبلي خود مقايسه كنيد.  چقدر تفاوت بين اين دو نوع احساس مي بينيد؟ وقتي براثي برقراري ارتباط، فقط صداي طرف مقابل را مي شنويم، منحصرا بر اساس همين صدا يك تصوير ذهني درباره او مي سازيم. اغلب اوقات هم اين تصوير ذهني اشتباه از آب در مي آيد.

 

+ نوشته شده توسط کامران طاهری در سه شنبه دوم فروردین 1390 و ساعت 13:31 |


Powered By
BLOGFA.COM